“What’s our motto…?”

Standard
(scroll down for English)
-“Hey, big guy… What’s our motto?”                                                 -“Ha, ha, ha…”                                                                                           -“Don’t laugh, Greek! Come on, I wanna hear you say it… What’s our motto?”                                                                                                 -“Uhh, Fuck them before they fuck you?”                                   -“Damn right! And don’t you ever forget it!”
Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, που το πνεύμα των ημερών αφυπνίζει, ή τουλάχιστον προσπαθεί να αφυπνίσει συναισθήματα και σκέψεις αγάπης για τον συνάνθρωπο, μου έρχεται στο μυαλό ο παραπάνω “χαριτωμένος” διάλογος, τον οποίο ο Jerry κι εγώ επαναλάβαμε άπειρες φορές στα χρόνια της γνωριμίας μας. Εξελίχθηκε σε ένα είδος χαιρετισμού, σύντομα μετά την πρώτη φορά που τον συνάντησα.                                               Ήμουν φοιτητής στο πανεπιστήμιο της Maryland, στο College Park και έψαχνα γιά δουλειά. Το πιό δημοφιλές fast food εστιατόριο της περιοχής, το “Hungry Herman’s”, έτυχε να προσλαμβάνει και ο Jerry μού έκανε τη συνέντευξη. Τον συμπάθησα από την πρώτη στιγμή και νομίζω πως το συναίσθημα ήταν αμοιβαίο. Ήταν πρόσχαρος και πνευματώδης. Μου έκανε μερικές παράξενες, ασυνήθιστες ερωτήσεις και τελικά μου έδωσε την δουλειά. Δεν ξέρω αν το αφεντικό μου και λίγο μετέπειτα φίλος, είδε κάτι σε μένα που τον έπεισε πως το δικό του “ρητό ζωής” θα έπρεπε να γίνει και δικό μου, ή ακόμη αν ήταν πραγματικά το δικό του, ή αν απλά αστειευόταν. Όπως και να ‘χει, τα λόγια του, που τα άκουγα σχεδόν καθημερινά, κατάληξαν να είναι κάτι περισσότερο από ένα αστείο. Όπως είπα, ο Jerry ήταν αστείος τύπος -και οπαδός της μαριχουάνας, που τον έκανε ακόμη πιό αστείο- και κάθε φορά που τα ξεστόμιζε με τον ιδιαίτερο τρόπο του, λυνόμουν στο γέλιο. Σύντομα όμως το γέλιο άρχισε να ακολουθείται από σοβαρές σκέψεις. Γιατί μπορεί να είναι έξι μόνο λέξεις, εκ των οποίων οι δύο βρισιά, αλλά κλείνουν μέσα τους μία ολόκληρη φιλοσοφία ζωής. Είναι περίεργο το οτι τα λόγια αυτά, παρότι άξεστα, συναγωνίστηκαν μέσα στο μυαλό μου λόγια των Jung, Skinner, Hemingway και Marx -ναι, Marx σε αμερικανικό πανεπιστήμιο- που διά στόματος των καθηγητών μου, άκουγα καθημερινά στα αμφιθέατρα του πανεπιστημίου. Και γέννησαν πολλές σκέψεις στο μυαλό ενός φιλόδοξου ψυχολόγου.                                                                                                   Ως όντα που είναι υποχρεωμένα να συμβιώνουν (ίσως περισσότερο υποχρεωμένα από κάθε άλλο), τί στάση πρέπει να επιλέξουμε τελικά μέσα στο κοινωνικό μας σύνολο; Μία παθητική, με σχετικό βαθμό εμπιστοσύνης πρός τους άλλους, ή μία επιθετικη, που θεωρεί δόλια την ανθρώπινη φύση; Και ως γονείς, βάσει ποίας αντίληψης θα εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας; Και πως επηρεάζει η επιλογή μας τις ζωές μας;                                     Δεν έχω καταφέρει ακόμη να δώσω απαντήσεις. Το μόνο που έχω καταφέρει, είναι να εξάγω κάποια σίγουρα (;) συμπεράσματα τα οποία, ενδεχομένως, να με ωθήσουν σε κάποια απόφαση -κατά προτίμηση όσο ζώ ακόμη- σχετικά με το πώς πρέπει να αντιμετωπίζω τους συνανθρώπους μου. Τα συμπεράσματα μου είναι:                                       1. Η ανθρώπινη φύση είναι εξαιρετικά ανταγωνιστική. Η ανάγκη για επιβίωση το κάνει αυτό σε όλα τα όντα που μοιράζονται αυτόν τον πλανήτη, αλλά στους ανθρώπους, ο ανταγωνισμός (όπως άλλωστε και τα περισσότερα από τα κοινά μας χαρακτηριστικά με τα άλλα ζώα) έχει περάσει σε άλλο επίπεδο. Ίσως εξαιτίας της επιδεξιότητας μας και της ταχύτητας εξέλιξης της νοημοσύνης μας, όπως και του επακόλουθου, συνεχώς αυξανόμενου, ελέγχου του περιβάλλοντος. Ίσως επίσης λόγω της μοναδικής (πιθανόν) σε ολόκληρο το ζωικό βασίλειο έννοιας ενός υπέρτατου όντος και της φιλοδοξίας ταύτισης με αυτό. Όποιος και να ‘ναι ο λόγος, στις ανθρώπινες κοινωνίες ο βαθμός ανταγωνισμού είναι δυσανάλογος με την επιβίωση, όπως αυτή νοείται στη φύση. Ο ανταγωνισμός, ο οποίος προωθεί την επιθετικότητα, είναι πάγιος τρόπος ζωής και όποιος “παρεκλίνει” από αυτό το μοντέλο, βρίσκεται αυτόματα σε μειονεκτική θέση.                                                                                           2. Κάποιοι άνθρωποι, εκ φύσεως, δεν είναι καλοί στον ανταγωνισμό. Όπως δεν είναι όλοι καλοί στο κολύμπι. Όταν δεν είσαι αποτελεσματικός στον ανταγωνισμό, είτε αποσύρεσαι από το παιχνίδι, (με τις ανάλογες θετικές και αρνητικές συνέπειες) είτε κατατροπώνεσαι, είτε αναζητάς αντισταθμιστικούς τρόπους επιβίωσης που για να είναι αποτελεσματικοί, συνήθως είναι κι αυτοί επιθετικοί. Μπρός γκρεμός και πίσω ρέμα…             3. Καμία επιλογή δεν εγγυάται επιτυχημένη διαβίωση. Οι παράμετροι είναι απλά πάρα πολλές.
Έφτασα σε κάποια ηλικία και ο προβληματισμός εξακολουθεί να υφίσταται. Kάθε νέα εμπειρία που προστίθεται στη σωρό, και κάθε “κλείσιμο” μίας ακόμη χρονιάς, μου θυμίζει το “ρητό” του Jerry. Δεν γελάω πιά… Χαμογελώ. Και δεν είναι χαμόγελο ικανοποίησης αλλά πίκρας. 
-“Hey, big guy… What’s our motto?”                                                 -“Ha, ha, ha…”                                                                                           -“Don’t laugh, Greek! Come on, I wanna hear you say it… What’s our motto?”                                                                                                 -“Uhh, Fuck them before they fuck you?”                                   -“Damn right! And don’t you ever forget it!”
At the same time, every year, when the Holiday spirit awakens, -or at least tries to awaken- thoughts and feelings of love towards our fellow man, the above dialogue comes to mind.         It is one that Gerry and I would eventually start having almost every day, one that was repeated thousands of times. In fact, it became sort of our favorite way of greeting each other, soon after we met for the first time.                                                               It was 1981, I was a student at the University of Maryland and had been looking for a part time job. A fast food restaurant -the local favorite “Hungry Herman’s”- was hiring and Gerry conducted my interview. I liked him from the first moment and I think the feeling was mutual. He was a bright, witty guy who asked me some weird -as in “unconventional”- but intelligent questions and finally gave me the job. I don’t know if there was something in my answers that had convinced him that his personal motto ought to become mine too, or even if that was truly his motto or if he was just fooling around. Regardless, that sentence, which I heard almost everyday, when I showed up for work, all throughout my shift and when I left, soon became more than a funny line. Like I said, Gerry was a funny -weed smoking- guy and he’d crack me up every single time he said it, but eventually his words became food for thought.
Up until the moment when I heard that phrase, I was a rather naive young man. I was a university student, maturing in auditoriums day by day, taking in Jung, Skinner, Fitzgerald and Marx; yes, there are, -or at least were back in the ’80’s- courses on communism in US universities. While cooking over a grill in the afternoons and week ends, I found myself puzzled by Gerry’s words which were actually “competing” in my mind with those of giants of intellect. And my mind being that of an aspiring psychologist, generated some thoughts:                                         As beings that are compelled -perhaps more so than any other being- to coexist, what should our attitude toward other members of the social group be? Maybe a passive one, characterized by a relatively high degree of trust? Or maybe an aggressive one that aims to protect against treacherous human nature? Eventually, as parents, based on which notion should we educate and train our children? How will our lives, and theirs, be affected by our choice?                                                                             I have yet to come up with a definite answer. The only thing I have managed to do, is draw some definite (?) conclusions, which might help me to eventually -preferably before I die- decide on what is the best way to deal with my fellow man. These are my conclusions:                                                                     1.By nature, man is extremely competitive. The need for survival, of course, does this to all animals sharing the planet. Still, with humans, competition -like most of the common characteristics we share with other species- has advanced to a whole new level. This might be due to our rather unique dexterity and the speed of evolution of our intelligence and the consequent, inevitable manipulation and control of our environment. As well as the possibly unique in the animal kingdom notion of a supreme being and the desire and ambition to identify with “it”.  Whatever the reason, in human societies, competition is disproportional to the genetically and/or environmentally imposed natural need for survival. Competition, which requires and promotes aggression, appears to be a standardized way of life and those who deviate from it are automatically at a disadvantage.                                         2.By nature, some people are not good at competing. Just like not everyone is a good swimmer. When one is ineffective at competing, one a) can -or should- withdraw from the “game” -suffering the consequences, whether good or bad- b) is annihilated or c) seeks alternative ways of survival behavior which, given the milieu, only stand a chance if they are aggressive. Talk about being stuck between a rock and a hard place…                                                                                                           3.No choice guarantees successful living or happy living. Parameters are simply too numerous and too complicated.
I have reached a certain age and the puzzling question remains. With every new experience that is added to the pile and at closing time each year, I am reminded of Jerry’s words. I haven’t laughed in a while. I do smile, though. Only it’s a bitter smile…

 

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s